สินค้าขาด-เกินสต็อก เกิดจากอะไร และแก้ไขอย่างไรให้ยั่งยืน

หนึ่งในปัญหาที่สร้างความปวดหัวให้เจ้าของธุรกิจค้าปลีกและคลังสินค้ามากที่สุด คือ "ตัวเลขในระบบไม่ตรงกับของจริง" ทั้งสินค้าขาดสต็อก (มีในระบบแต่ของหาย) และสินค้าเกินสต็อก (ของมีจริงแต่ระบบไม่บันทึก) ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะกระทบตั้งแต่ยอดขาย ต้นทุน ไปจนถึงความน่าเชื่อถือของงบการเงิน

สินค้าขาดสต็อกและเกินสต็อกคืออะไร

สินค้าขาดสต็อก (Stock Shortage) หมายถึงจำนวนสินค้าจริงน้อยกว่ายอดในระบบ ส่วนสินค้าเกินสต็อก (Stock Overage) คือของจริงมากกว่ายอดในระบบ ทั้งสองกรณีเรียกรวมว่า "ผลต่างสต็อก" (Stock Variance) ซึ่งเป็นสัญญาณว่ากระบวนการจัดการสินค้ามีจุดรั่วไหลที่ต้องแก้

สาเหตุที่ทำให้สต็อกไม่ตรง

• ความผิดพลาดตอนรับ-จ่ายสินค้า — นับผิด คีย์ผิด หรือไม่บันทึกการเคลื่อนไหว
• การทุจริตภายใน — สินค้าถูกนำออกโดยไม่ผ่านระบบ
• สินค้าชำรุด/หมดอายุ ที่ไม่ได้ตัดออกจากระบบ
• การวางผิดตำแหน่ง (Misplacement) — ของอยู่ผิด location เลยนับไม่เจอ
• ระบบและเอกสารไม่ sync กัน โดยเฉพาะธุรกิจที่ยังใช้การจดมือ

ผลเสียต่อธุรกิจ

สต็อกที่ไม่ตรงทำให้สั่งซื้อผิดพลาด เกิดสินค้าขาดจนเสียโอกาสขาย หรือสต็อกจมจนต้นทุนบานปลาย อีกทั้งมูลค่าสินค้าคงเหลือที่ผิดพลาดยังทำให้งบการเงินคลาดเคลื่อน ส่งผลต่อการตัดสินใจของผู้บริหารและความเชื่อมั่นของผู้สอบบัญชี

วิธีแก้ที่ต้นเหตุ

1. ตรวจนับสม่ำเสมอ ไม่รอสิ้นปี — ยิ่งตรวจถี่ ยิ่งจับผลต่างได้เร็วก่อนลุกลาม
2. หาสาเหตุของผลต่างทุกครั้ง ไม่ใช่แค่ปรับยอดให้ตรง
3. ใช้ทีมภายนอกที่เป็นกลาง เพื่อความโปร่งใสและลดโอกาสปกปิด
4. ใช้ระบบสแกนแทนการนับมือ ลดความผิดพลาดของมนุษย์

ทำไมการตรวจนับต่อเนื่องคือคำตอบ

การตรวจนับเพียงปีละครั้งทำให้กว่าจะรู้ว่าของหายก็สายเกินแก้ ทีมงาน เจนนาต้า ให้บริการตรวจนับได้หลายความถี่ ทั้งรายเดือน ราย 2 เดือน รายไตรมาส หรือ 6 เดือน ด้วยระบบตรวจนับออนไลน์และเครื่องสแกนที่แม่นยำ พร้อมรายงานวิเคราะห์ผลต่างที่ช่วยให้คุณอุดจุดรั่วไหลได้ทันเวลา

สนใจบริการ? ปรึกษาการวางระบบตรวจนับต่อเนื่อง โทร 099-071-9766 (คุณเอกภณ) · Line: akk.999 · www.igeneralgroup.com